سيد محمد باقر برقعى
1457
سخنوران نامى معاصر ايران ( فارسي )
[ ر ] رازى ( 1334 - 1273 ) عبد اللّه رازى همدانى ، فرزند ابراهيم در سال 1273 هجرى شمسى از مادر زاد . وى علوم مقدماتى را در ايران فراگرفت ، ازآنپس به هندوستان سفر كرد و از آنجا براى تكميل معلومات به پاريس رهسپار گرديد و در رشتهء حقوق به تحصيل پرداخت و به دريافت ليسانس توفيق يافت . رازى پس از اتمام تحصيلات به مصر عزيمت كرد و چندى در آنجا بزيست و به نشر آثارى سودمند پرداخت و نيز به نشر مجلههاى رستاخيز ، سودمند ، و عصر پهلوى همّت گماشت و از اين رهگذر به بيدارى ايرانيان كمك مؤثرى كرد . لكن مجلههاى مذكور چندان نپاييد و يكى پس از ديگرى توقيف گرديد . با اين وصف ، دست از مبارزه برنداشت و با روزنامههاى حبل المتين ، ايرانشهر ، و فرنگستان همكارى نمود . آنگاه به ايران مراجعت كرد و با مشكلات زيادى بار ديگر مجلهء سودمند را چند شماره نشر داد . چون وضع و موقعيت را براى ادامهء آن مناسب نديد از انتشار آن منصرف گرديد . رازى پس از بازگشت از مصر ، به عنوان متخصص آمار از طرف وزارت كشور در كلاس اختصاصى ادارهء آمار به تدريس تاريخ ايران پرداخت و تاريخ ايران را از دورهء مادها تا سال 1318 شمسى در آن كلاس تدريس كرد و سپس همان تقريرات به صورت كتابى تأليف و در هزار صفحه انتشار يافت كه تاريخى جامع و مفيد است . رازى از دانشمندان نامور ايران و از وكلاى برجسته و درستكار وزارت دادگسترى بود كه همواره عمر را در مطالعه و تحقيق در رشتهء حقوق و تاريخ ادبيات و فلسفه مصروف داشت و از اين رهگذر خدمات او شايان توجه گرديد و در نتيجهء همان خدمات بود كه به اخذ نشان علمى درجهء اول نايل شد .